CD versus MP3
| 
| 
Met de komst van internet, en vooral na de opkomst van MP3 spelers zoals de iPod, werd het belangrijk om digitaal geluid in een afgeslankte vorm te kunnen opslaan. Het opslagformaat van de cd (met 16 bits en 44.1 kHz sampling frequentie) was immers te groot om makkelijk te kunnen worden gedownload, of opgeslagen op de disk van een mp3 spelertje. Een gewone cd neemt circa 700 MB in beslag, en dat zou veel te veel download tijd met zich meebrengen.
Met de komst van het MP3 formaat was men plotseling in staat om deze bestanden met een factor 10 te laten krimpen. Een totale cd geconverteerd naar MP3 nam nu nog maar 70 MB in beslag. Om het formaat met 90% te laten krimpen bedacht men een ingenieus systeem waarbij er door het conversie programma gekeken werd naar de frequentie bereiken en de dynamische schakeringen van het geluid, en er dan werd vastgesteld welke gebieden het beste konden worden onderdrukt zonder dat ons oor er te veel last van heeft. Inderdaad is het resultaat heel knap. Onder minder ideale omstandigheden (in de auto, bij het joggen, op de keuken installatie) valt het nauwelijks of niet op dat het geluid een dergelijke degradatie heeft ondergaan.
Op een goede installatie en onder goede ruimtelijke omstandigheden is het natuurlijk een ander verhaal. Dan kan een geoefend luisteraar zonder meer horen dat er veel nuances in het geluid onder tafel zijn geveegd. Vooral de definitie en de ruimtelijkheid hebben veel onder deze bestandscompressie te lijden.
Daarmee groeide er in de jaren 90 van de vorige eeuw een merkwaardige paradox. Enerzijds werd de digitale opname techniek steeds meer volwassen. De digitale converters in de studio werden aanzienlijk beter dan in de jaren 80. Vooral de doortekening en de ruimtelijkheid van het geluid gingen met grote stappen vooruit. Ook aan de afspeelkant kwamen er langzaam maar zeker verbeteringen tot stand. CD spelers voor consumenten werden van jaar tot jaar met betere DA converters uitgerust. Merken zoals Meridian wisten in de jaren 90 al muzikaal klinkende spelers te produceren en andere hoogwaardige merken volgden dat voorbeeld. Tegenwoordig kan een betaalbare cd-speler van 500 Euro beter klinken dan een high end speler van 10 of 15 jaar geleden. Daarmee is het medium cd eigenlijk pas na ruim 20 jaar werkelijk volwassen geworden, en lijkt de grens van maximale geluidskwaliteit bij de CD nu wel ongeveer bereikt. Tevens kwamen er in de laatste 10 jaar nog hoogwaardigere opslag formaten bij zoals DVD-Audio en SACD, die beiden de lat nog aanzienlijk hoger legden door geluid met een hogere resolutie op de slaan (een SACD neemt ongeveer ruim 4 GB in beslag – dat is weer 6 maal zoveel als een CD, oftewel 60 maal een MP3).
Diametraal tegenover deze ontwikkeling van beter digitaal geluid stond de massale invoering van MP3 en andere verliesgevende opslagformaten. Vooral de iPod heeft er toe geleid dat hele volksstammen gewend raakten aan de beperkte geluidskwaliteit van MP3. Dat is voor met name opname technici een bizarre situatie. Enerzijds hebben zij hun apparatuur koortsachtig vervangen door steeds betere converters, microfoons, voorversterkers, bekabeling etc. en anderzijds weten zij dat al deze verbeteringen door een zeer grote groep luisteraars nauwelijks meer hoorbaar zullen zijn, omdat alles toch door de MP3 gehaktmolen zal worden gehaald. Een frusterende zaak.
Natuurlijk heeft MP3 er ook toe geleid dat mensen met zeer veel meer gebruiksgemak muziek mee konden nemen in de trein, op de fiets e.d., en onder zulke omstandigheden speelt de kwaliteit ook een minder belangrijke rol. Jammer is vooral dat met de komst van zogenaamde iPod docking stations en andere gadgets, het MP3 geluid ook bij veel mensen een standaard is geworden in de huiskamer. Nu is er in de popwereld al sinds enkele jaren een verwoede oorlog aan de gang wie het hardst kan klinken op de radio. Daarmee wordt er zo extreem gecomprimeerd dat de geluidskwaliteit van de gemiddelde pop cd tegenwoordig al zo slecht is dat MP3 niets meer kan bederven (soms is het dan zelfs prettig als de contouren van dit slechte geluid door MP3 worden afgerond). Voor serieuze Jazz en Klassiek opnames vormt MP3 echter een nooit meer te corrigeren verlies van kwaliteit.
Over verlies gesproken. Er bestaan tegenwoordig ook verliesvrije opslagmethodes zoals FLAC of Apple lossless. Deze maken de bestanden ongeveer half zo groot, maar zij veranderen gelukkig niets aan de kwaliteit. Als een FLAC bestand later weer wordt teruggezet naar het cd-formaat (WAV) dan is er geen enkele bit verloren gegaan. Mocht u dus uw cd-collectie willen archiveren, dan kunt u echt beter zo’n verliesvrij formaat gebruiken.
Sommigen beweren steevast dat zij het verschil toch niet kunnen horen. Misschien is de wens dan de vader van de gedachte, of misschien hebben zij het nog nooit op een serieuze manier uitgeprobeerd. Om iedereen de kans te geven het eens met de eigen oren te testen, hebben we hier voor u nog een aardige quiz klaargezet:
Van vier verschillende fragmenten hebben we 2 verschillende bestanden op onze server gezet.
Eén bestand is een origineel CD bestand (WAV), en het andere bestand is één keer omgezet geweest naar MP3, en toen weer terug naar het CD formaat (WAV). De bestanden staan natuurlijk in willekeurige volgorde. Kunt u raden welk bestand al een keer MP3 is geweest?
Bestand_A en Bestand_B is een piano opname
Bestand_C en Bestand_D is een slagwerk opname
Bestand_E en Bestand_F is een gitaar opname
Bestand_G en Bestand_H is een zang opname
U kunt deze bestanden (tussen de 7 en 10 MB) downloaden door er met de rechtermuis op te klikken, en te kiezen “Doel opslaan als”. Daarna kunt u de bestanden eventueel op een CD branden.
Het heeft zoals gezegd weinig zin om dit af te luisteren op een slechte installatie in een slechte ruimte. De computer speaker of de keukenradio is echt geen geschikt medium voor deze quiz.
Veel succes met deze test, en mocht u de goede antwoorden willen weten, dan kunt u onderstaand bestand downloaden met daarin de goede antwoorden.
Oplossing van de CD versus MP3 quiz.
Indien u commentaar wilt leveren kan dat onderaan deze tekst. Wij horen graar uw commentaar!
Laatst aangepast (woensdag, 24 februari 2010 17:23)
Aanbieding EMI Summer Classics! |
| Lees meer... |
Quiz van de maand: Augustus 2010 |
| Lees meer... |
Nu GRATIS verzenden en kortingsactie Webwinkel! |
| Lees meer... |
Openingstijden gewijzigd met ingang van 1 mei 2010! |
| Lees meer... |
De DERDE serie Kroonjuwelen van 2010 ligt nu in de winkel. |
| Lees meer... |
Klassiek Muziek Forum toegevoegd! |
| Lees meer... |
Leuke test!
Ik heb hem meteen uitgeprobeerd.
Ook mijn vrouw had alle antwoorden goed.
Ik ben blij dat ik de goede vrouw getrouwd heb!